เมืองตรัง เมืองที่มีตึกสวยทุกหัวถนน มีมุมลับให้กดชัตเตอร์ จนอยากชวนเธอมาเดินเล่นข้าง ๆ
ท่ามกลางกาลเวลาที่กำลังเดินหน้า ยังคงมีบางสิ่งตั้งตระหง่านเผยให้เห็นเรื่องราวแห่งอดีตไว้อย่างแยบยล สอดคล้องไปกับวิถีชีวิตของผู้คนในปัจจุบัน “ตึกในเมืองตรัง” อาจไม่ใช่เพียงแค่ที่อยู่อาศัยหรืออาคารพาณิชย์ทั่วไป แต่มันคือบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่บอกเล่าว่าในอดีตเมืองแห่งนี้เคยคึกคักและรุ่งเรืองเพียงใด บางตึกถูกทิ้งร้าง บางตึกยังคงทำหน้าที่เป็นร้านค้าหรือที่อยู่อาศัยได้อย่างไม่บกพร่อง ถึงแม้บริบทของเมืองจะเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย แต่ความงดงามของงานสถาปัตยกรรมยังคงมีมนต์เสน่ห์ ชวนให้เราอยากออกสำรวจ เข้าซอยนั้นออกซอยนี้ เพลิดเพลินไปกับการมองดูตึกรามบ้านช่องที่มีเรื่องราวซ่อนอยู่
หากสงสัยว่าทำไมตึกเก่าในเมืองตรังถึงมีหน้าตาสวยงาม และมีเอกลักษณ์แตกต่างจากเมืองอื่น ๆ คงต้องย้อนกลับไปทำความรู้จักกับประวัติศาสตร์ของเมืองกันสักหน่อย เดิมทีเมืองตรังมีศูนย์กลางอยู่ที่อำเภอกันตัง ซึ่งในอดีตเป็นเมืองท่าสำคัญและเป็นศูนย์กลางการค้าขายกับชาวต่างชาติ ทำให้เกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรมระหว่างผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ ทั้งไทย จีน มลายู และยุโรป ต่อมาเมื่อเล็งเห็นถึงความไม่ปลอดภัยหากเกิดภาวะสงคราม จึงมีการย้ายศูนย์กลางเมืองจากกันตังมายังตำบลทับเที่ยง หรือเมืองตรังในปัจจุบัน เมื่อ พ.ศ. 2459 ความรุ่มรวยทางบริบทสังคมและวัฒนธรรมจึงถูกส่งต่อมาพร้อมกับผู้คนที่เข้ามาตั้งถิ่นฐาน เกิดเป็นชุมชนการค้าที่มีความหลากหลาย และได้รับอิทธิพลจากนานาชาติเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นผ่านอาคารบ้านเรือน อาหารการกิน และวิถีชีวิตของผู้คนมาจนถึงทุกวันนี้
ไม่ว่าคุณจะออกไปท่องทะเลเมืองตรัง หรือเที่ยวแหล่งธรรมชาติกันมาแล้ว เราอยากลองชวนคุณกดวันลาเพิ่มอีกสักวันสองวัน แล้วใช้เวลาเดินเล่นชมตึกเก่า ออกสำรวจมุมลับในเมืองตรัง ก็ถือเป็นกิจกรรมส่งท้ายทริปวันหยุดที่น่าสนใจไม่น้อย ถึงแม้อากาศบ้านเราจะอบอุ่นเกินไปสักหน่อย แต่การเดินเล่นในเมืองก็มีข้อดีตรงที่เราสามารถแวะพักกินนั่นกินนี่ ดื่มชา กาแฟ หรือหามุมพักผ่อนได้ตลอดทาง โดยเฉพาะในเมืองที่มีของกินอร่อย ๆ ให้เลือกมากมายแบบนี้
พวกเราใช้เวลาช่วงบ่ายเดินทอดน่อง ถือกล้องไปตามถนน ซอกแซกเข้าซอยแบบไร้ทิศไร้ทาง เรียกว่าหันหน้าไปเห็นซอยไหนดูน่าสนใจก็พากันเดินลุยเข้าไปเลย ความสนุกของการเดินทางแบบด้นสดคือ เรามักจะได้พบเจอกับสิ่งที่ไม่คาดคิดอยู่เสมอระหว่างทาง บางทีอาจเดินไปเจอร้านลับที่ไม่ได้อยู่ในรีวิว หรือแม้แต่มุมเล็ก ๆ ที่ไม่เหมือนใครให้ได้หยิบกล้องขึ้นมากดชัตเตอร์เก็บภาพกลับไปอวดเพื่อน
ระหว่างทางเรายังคงพบเห็นตึกเก่ากระจายตัวอยู่ตามย่านสำคัญต่าง ๆ ของเมือง ไม่ว่าจะเป็นบริเวณตลาดสด ย่านการค้าใกล้สถานีรถไฟ หอนาฬิกา ถนนราชดำเนิน ถนนกันตัง ไปจนถึงถนนพระรามหก อาคารเหล่านี้มีจุดเด่นอยู่ที่สีสันสะดุดตาและรายละเอียดทางสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานกลิ่นอายของตะวันออกและตะวันตกไว้อย่างลงตัว หลายหลังเป็นอาคารสไตล์ชิโน-ยูโรเปียนที่ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมจีนและยุโรป สะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ทางการค้าและการตั้งถิ่นฐานของชาวจีนที่เข้ามาประกอบอาชีพในเมืองตรัง ก่อนที่วัฒนธรรมเหล่านั้นจะค่อย ๆ หลอมรวมกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชาวตรังในเวลาต่อมา
สิ่งที่น่าสนใจคือ เราสามารถพบเห็นอาคารต่างยุคต่างสมัยอยู่ร่วมกันได้อย่างกลมกลืน ตึกเก่าสไตล์ชิโน-ยูโรเปียนถูกสลับขั้นด้วยตึกแถวยุคโมเดิร์นและเรือนแถวไม้ บางตึกแทบไม่ได้ถูกเปลี่ยนแปลงอะไรเลย แม้กระทั่งสีทาภายนอกก็ยังคงเป็นสีเดิม ขณะที่บางตึกได้รับการรีโนเวทใหม่เพียงบางส่วน กลายเป็นส่วนผสมระหว่างยุคสมัยที่ดูแปลกตา ทั้งแบบที่ดูกลมกลืนเข้ากันดี และแบบที่ดูขัดแย้งกันอย่างสิ้นเชิง แต่กลับมีเสน่ห์ในแบบฉบับของตัวเอง สิ่งเหล่านี้ทำให้การเดิน เที่ยวเมืองตรัง ไม่ได้เป็นเพียงการตามหาตึกสวย ๆ เพื่อถ่ายภาพเท่านั้น แต่ยังเป็นการได้มองเห็นพัฒนาการของเมืองผ่านอาคารบ้านเรือนที่ยังคงหลงเหลืออยู่
อีกองค์ประกอบหนึ่งที่ยิ่งทำให้เมืองมีเสน่ห์มากขึ้นก็คือบรรยากาศที่ยังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมเอาไว้ เราได้เห็นรถตุ๊กตุ๊กหัวกบ พาหนะโดยสารคู่บ้านคู่เมืองวิ่งไปวิ่งมาตามท้องถนน รวมถึงวิถีชีวิตที่เป็นธรรมชาติของผู้คนซึ่งยังคงอาศัย และทำมาหากินอยู่ภายในอาคารเก่าเหล่านั้น ภาพของเมืองจึงไม่ได้มีเพียงสถาปัตยกรรมที่สวยงาม แต่ยังมีชีวิตของผู้คนเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้เรื่องราวในอดีตยังคงดำเนินต่อไปได้ในปัจจุบัน
ลองจินตนาการถึงทิวแถวของอาคารเก่าที่เรียงรายต่อเนื่องกัน ได้รับการดูแลรักษาและบูรณะให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์ ผ่านกระบวนการที่สอดคล้องกับคุณค่าของสถาปัตยกรรม รวมถึงการออกแบบภูมิทัศน์และการจัดการพื้นที่โดยรอบอย่างเหมาะสม หากได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และคนในพื้นที่ กิจกรรมเดินเล่นชมเมืองก็อาจกลายเป็นอีกหนึ่งรูปแบบการท่องเที่ยวที่ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจ สร้างโอกาสให้กับผู้ประกอบการ และนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้คนในชุมชนได้ในระยะยาว
จะมีอีกสักกี่เมืองที่ยังคงมีอาคารบ้านเรือนซึ่งบอกเล่าความสำคัญทางประวัติศาสตร์ได้มากมายขนาดนี้ ตึกเก่าเหล่านี้อาจไม่ได้โดดเด่นหรือยิ่งใหญ่จนต้องตั้งใจเดินทางมาเพื่อชมเพียงอย่างเดียว แต่เมื่อได้ลองใช้เวลาเดินสำรวจอย่างช้า ๆ กลับพบว่ามันมีเรื่องราวให้ค้นหาอยู่แทบทุกหัวมุมถนน นี่คืออีกหนึ่งเสน่ห์ของเมืองตรังที่เมืองอื่นอาจไม่มี และหากได้รับการให้ความสำคัญอย่างจริงจัง ทั้งในแง่การอนุรักษ์และการพัฒนาให้เกิดการท่องเที่ยวที่เหมาะสม ดีไม่ดีเมืองตรังอาจกลายเป็นอีกหนึ่งจุดหมายปลายทางยอดนิยมที่หลายคนคาดไม่ถึงก็ได้…
EXPLORERS : บาส, ออโต้, อาร์ม
AUTHOR : บาส – บดินทร์ บำบัดนรภัย
PHOTOGRAPHER : ออโต้ – ณัฐวรรธน์ ไทยเสน
